Güneş’e Uzaklığı: 150 milyon km
Yörüngede dolanma süresi: 365,3 gün
Dönme süresi: 23 saat 56 dakika
Ortalama yüzey sıcaklığı: 15 C
Yarıçap: 6,378
Kütle: 5,976×1024 kg
Uydu Sayısı: 1
Atmosfer bileşimi: %77 Azot, %21 Oksijen, %2 öteki gazlar

Ayrıntılı Bilgi: Dünya , Güneş sisteminde üzerinde zeki yaşam olan olduğuna inanılan tek gezegendir . Ortalama 149.6 milyon kilometre olan Dünya-Güneş uzaklığı yaşam için çok uygundur. Bu uzaklık , Dünya’nın yüzeyinin , suyun sıvı halde bulunabileceği kadar ılık olması demektir. Eğer sıcaklık daha yüksek olsaydı su buharlaşabilir , daha düşük olsaydı donabilirdi. Aynı zamanda Dünya’nın solunabilir bir atmosferi vardır. Solunabilir atmosfer ve sıvı halde bulunan su , Dünya’da yaşamın ortaya çıkması ve gelişmesi için vazgeçilmez olan iki öğedir.

Etiketler

Etiket listesi boş.

 Güneş, çapı 1.400.000 kilometreye yaklaşan, (dünyamızın çapından 120 kere daha büyük) bir yıldızdır. Bizi hem ısıtır, hem aydınlatır. Güneş olmasaydı, yeryüzünde sıcaklık ve aydınlık olmaz, dolayısıyla canlılar da yaşayamazdı.

Güneş, içinde bulunduğumuz gezegen sisteminin bellibaşlı yıldızıdır. O kadar büyüktür ki dünyamızla ay arasındaki 386.000 kilometrelik boşluktan geçemez. Bununla beraber güneş, bildiğimiz yıldızların en büyüğü değildir. Bilginler “Betelgeuse” adlı yıldızın çapının, güneşinkinden 300 kere daha büyük olduğunu ölçmüşlerdir. Kaldı ki “Antares” adlı yıldızın çapı da Beteljöz (Betelgeuse)’ ünkinden iki misli büyüklüktedir. Yine de bilginler, ondan da daha büyük yıldızlar bulunduğunu iddia etmektedirler.

 

 

Mars hakkında kısa bilgi
Güneş’e uzaklık: 228 milyon km
Yörüngede dolanma süresi: 687 gün
Dönme süresi: 24,6 saat
Ortalama yüzey sıcaklığı: -63 C
Yarıçap: 3.397 km
Kütle: 0,107 dünya kütlesi
Uydu sayısı: 2
Atmosfer bileşimi: %95,3 karbon dioksit, %2,7 azot, %1,7 argon, %0,3 oksijen ve öteki gazlar.

Ayrıntılı Bilgi: Dünya’nın yarısı büyüklüğünde olan Mars, Güneş’e yakınlıkta dördüncü gezegen olup bazı bakımlardan Dünya’ya benzer. Mars’ta da mevsimler vardır. Mars günü Dünya gününden yalnızca bir saat uzundur. Ama Güneş’e olan ortalama uzaklığı 227.4 milyon kilometre olduğundan yüzey sıcaklığı ortalama -28 C ‘dir. Ayrıca bir Mars yılı 687 gün sürer. Çıplak gözle Mars parlak, kırmızımsı bir yıldız gibi görünür. Mars’ı yuvarlak bir cisim olarak görmek ve bazı yüzey şekillerini seçebilmek için teleskop kullanmak gerekir. Mars’ın teleskopla ilk gözlemleri 1659 yılında Huygens tarafından yapıldı. 19. Yüzyılda astronomlar, Mars yüzeyinde boyut ve parlaklıkları mevsimlere göre değişen karanlık ve belli belirsiz bölgeler gördüler. Bazı astronomlar bunu Mars yüzeyinde yaşam bulunduğunu kanıtlayan bitki örtüleri olarak yorumladılar. Mars’taki kayalık düzlükleri baştan başa kıvrılıp bükülerek geçen kurumuş nehir yatakları, Mars’ın ikliminin bir zamanlar daha sıcak ve atmosfer basıncının da suyun yüzeyde serbestçe akmasını sağlayacak kadar yüksek olsuğunu gösteriyor. Belki de bilinmeyen bir olay Mars’ın atmosferinin uzaya kaçmasına ve demirce zengin olan toprağın pas rengi almasına neden oldu. Asaph Hall 1877′de Mars’ın iki uydusunu keşfetti . Viking’lerden çekilen fotoğraflar bize daha ayrıntılı bilgi sağladı: 27 x 22 x 28 km boyutlarındaki Phobos, gezegenin yüzeyinden 6000 km yüksekte dolanıyor. Yüzeyinde derin çizgiler bulunan Phobos’un 5 km çapında ve Stickney adı verilen bir krateri var. Yüzeyden 20.000 km yüksekte dolanan Deimos’un boyutları ise 15 x 12 x 10 km. Bunların Güneş sisteminin başka bölgelerine ait oldukları ve Mars’ın kütleçekimine yakalanmış olabilecekleri düşünülüyor.

Dünya’nın uydusu ve ona en yakın gök cismi Ay’dır. Büyüklük İtibariyle Dünya’nın 1/50 si kaderdir. Ay’da hava. su, volkanik hareketler yoktur Dolayısıyla Ölü bir gök cismidir, hava olmadığı için meteorolojik olaylar da gözlenmez.

Ay’ın sadece bir yüzünü görebiliriz. Öteki yüzü Dünya’dan görülmez. Bu ilginç durumun sebebi, ayın kendi ekseni etrafında hareket süresinin. Dünya çevresindeki hareket süresine eşit olmasıdır.

Ay, Dünya çevresinde dönerken yeni ay durumuna geçmesi için geçen süre 28 gün 13 saattir. Bizim bir gün dediğimiz süre, Güneş’e göre ayarlanmıştır. Buna güneş günü denir. Bir de. ay günü vardır ki bunun süresi 24 saat 50 dakikadır, Ay gününün 50 dakika daha uzun olması; Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki bir günlük dönüsü sırasında, Ay’ın da Dünya etrafında dolanmaya devam etmesidir Bu nedenle Ay ile aynı hizada bulunan bir noktanın, yeniden Ay’ın hizasına gelmesi için 24 saat 50 dakika gerekmektedir. Bazı Arap ülkeleri zaman ayarlamasında ay gününü kullanırlar. Bu sebeple Arabi aylara göre yıl, Güneş’e göre ayarlanan yıldan 10 – 11 gün daha kısadır.

Plüton hakkında kısa bilgi
Güneş’e uzaklık: 5.913.520.000
Yörüngede dolanma süresi: 248,5 yıl
Dönme süresi: 6,4 gün
Ortalama yüzey sıcaklığı: -230 C
Yarıçap: 1.137 km
Kütlesi: 0,0021 Dünya
Uydu Sayısı: 1

Detaylı Bilgi: Uranüs ve Neptün’ün yörüngeleri dışında bulunan bir başka cisim tarafından çekildikleri anlaşıldıktan sonra, uzun araştırmalar sonunda1930 yılında Amerikalı astronom Clyde Tombaugh Plüton’u buldu. Plüton’un gerçekten bir gezegen olup olmadığı konusu sürekli olarak tartışılmaktadır.Aslına bakılırsa bir gezegene pek benzemiyor. Yörüngesi bir gezegeninkinden çok bir kuyruklu yıldızınkini andırıyor. Yörüngesinin en uzak noktasında iken Plüton’un Güneşten uzaklığı Dünyanınkinden 50 katına ulaşıyor.Plüton Güneşten en uzak konumunda iken aralarındaki uzaklık 7.375.000.000 km en yakınında ise 4.425.000.000 km’dir. Plüton’un yörüngesinin çapı öyle büyüktürki Güneş çevresindeki bir turu tam 248 yıl sürer. Eğer Plüton Kendi çevresinde 6 gün 4 saatte dönüyor. 1978′de Plüton’un tek uydusu keşfedildi. Uydunun boyutları gezegene göre öylesine büyüktü ki, uydu ve gezegen sistemi, yani çift gezegen gibi duruyorlardı. Charonun gezegene ortalama uzaklığı 19.640 km’dir Charon uydusu, Plüton’un bir fotoğrafını incelerken gezegenin uzamış bir görüntüye sahip olduğunu fark eden astronomlar tarafından bulundu. Sonraki gözlemlerle Plüton’un çok yakındaçevresinde dönen bir uydusu olduğu keşfedildi.En ileri teknolojinin kullanıldığı son gözlemlerde Plüton’un Neptün’ün uydusu Triton’a benzediğini gösteriyor.2300 km’lik çapıyla Plüton, Triyon’dan biraz daha küçük ikisinin yüzeyinde de parlak koyu renkli bölgeler var. Plüton’un yüzeyinde donmuş metan ve azottan oluştuğu parlak kutupları ve ince bir atmosferi olduğu sanılıyor.

 

Merkür hakkında kısa bilgi
Güneş’e uzaklık: 58 Milyon km
Yörüngede dolanma süresi: 88 gün
Dönme süresi: 59 gün
Ortalama yüzey sıcaklığı: 167 C
Yarıçap: 2.439 km
Kütle: 0,053 dünya kütlesi
Atmosfer bileşimi: %42 helyum, %42 sodyum, %15 oksijen, %1 öteki elementler

Ayrıntılı Bilgi: Güneş’e en yakın gezegen Merkür’dür . Ortalama Merkür-Güneş uzaklığı 57.9 milyon kilometredir . Merkür çok küçük bir gezegendir . 4878 kilometrelik çapıyla Güneş sisteminin en küçük ikinci gezegenidir . Yörüngesi Güneş’e yakın yakın olduğundan Merkür , gökyüzünde her zaman Güneş’e yakın olarak görülür . Yani Merkür’ü , yalnızca gündoğumundan hemen önce ya da günbatımından hemen sonra görebiliriz . Çıplak gözle Merkür, ufka yakın , parlak bir yıldız gibi görünür. Teleskopla bakıldığında ise Merkür’ün, tıpkı Ay’ın küçük bir kopyası gibi, ince bir hilalden tam bir diske kadar şekil değiştirdiği görülebilir. Güneş’e çok yakın olduğundan, gündüz vakti Merkür’deki sıcaklık 423 C ‘ye kadar çıkar; ama Güneş battığı zaman sıcaklığın -183 C’ye kadar indiği olur. Bazı uzmanlar Güneş’e bu kadar yakın olmasına karşın Merkür’ün yüzeyinde hala buz bulunabileceğini düşünüyorlar. Bu buz, gezegenin kutuplarına yakın bölgelerde bulunan derin kraterlerin dibinde gizlenmiş olabilir. Bu kraterler, diplerine güneş ışığının ulaşamayacağı kadar derin olabilirler. Dünya’dan teleskoplarla bakıldığında yüzey şekilleri açıkça görülemiyorsa da Mariner 10 adlı uzay sondası Merkür’ün atmosfer ve suyun bulunmadığı ölü bir gezegen olduğunu saptadı. Gezegenin kayalık yüzeyi tümüyle keskin kenarlı kraterlerle kaplıdır. Merkür’ün astronomlarca ilginç bulunmasının nedenlerinden biri de iç yapsıdır. Mariner 10 uzay sondasında bulunan araçlar, yüzeyin altında ne bulunduğunu incelememizi sağladı. Sonuçta Merkür’ün ince kabuğunun altında büyük, metal bir çekirdeği olduğu anlaşıldı. Boyut ve ağırlık olarak Merkür’ün yaklaşık %70 ‘ini, çapı 3600 km’yi bulan dev metal çekirdek oluşturur. Oysa Dünya, Mars ve Venüs’ün çekirdekleri küçük, kabukları kalındır.

Uranüs hakkında kısa bilgi
Güneş’e uzaklık: 2.870.990.000
Yörüngede dolanma süresi: 84 yıl
Dönme süresi: 17,9 saat
Ortalama bulut sıcaklığı: -193 C
Yarıçap: 25.559 km
Kütle: 14,5 dünya kütlesi
Uydu sayısı: 21
Atmosfer bileşimi: %83 hidrojen, %15 helyum, %metan ve çok az miktarda öteki gazlar

Detaylı Bilgi: Uranüs, 1781 yılında İngiliz astronom William Herschel tarafından bulundu. Daha önce iki kez gözlenmiş ama yeni bir gezegen olduğu anlaşılmamıştı. Uranüs’ün Güneş’ten ortalama uzaklığı 2 milyar 870 milyon kilometredir. Bu da gezegenin Güneş’e olan uzaklığının Dünya’nınkinin 19 katı olduğu anlamına gelir. Uranüs, Güneş çevresindeki bir turunu 84 yıldan biraz daha uzun bir zamanda tamamlar. En parlak dönemlerinde Uranüs çıplak gözle sıradan bir yıldız gibi görünür. Uranüs, Güneş çevresindeki yörüngesinde yan yatmış olarak döner, tıpkı yuvarlak bir varil gibi. Bu nedenle de zaman zaman her iki kutbu da bize doğru döner. Bu garip dönüşe, milyarlarca yıl önce dev bir göktaşının gezegene çarpması neden olmuş olabilir. Uranüs’ün halkaları 1977 yılında, astronomlar gezegenin arkasından geçen bir yıldızı gözledikleri sırada bulundu. Yıldızın ışığı beklenenden beş dakika önce sönükleşince yıldızın ışığını engelleyen bir uydu olabileceği düşünüldü. Aynı şey gezegenin diğer yanında da tekrarlanınca bunun bir halka sistemi olduğu sonucu çıkarıldı. Uranüs’ün beş ana uydusu vardır. Bunlardan ikisi olan Ariel ve Umbriel koyu renkli olup kraterlerle kaplıdır. Titania’nın derin, uzun vadileri vardır. Bunlardan Messina Chasmata’nın uzunluğu 1500 kilometredir. Çok sayıda kraterlerle kaplı olan Oberon henüz iyi gözlenmemiştir. Küçük Miranda ise 472 km çapında, hırpalamış, buzdan bir top görünümündedir.

Venüs hakkında kısa bilgi
Güneş’e uzaklık: 108 Milyon km
Yörüngede dönme süresi: 255 gün
Dönme süresi: 243 gün
Ortalama yüzey sıcaklığı: 457 C
Yarıçap: 6.051
Kütle: 0,815 dünya kütlesi
Atmosfer bileşimi: %96 karbon dioksit, %3 azot, %1 öteki gazlar

Ayrıntılı Bilgi: Güneş’e en yakın ikinci gezegen olan Venüs, Güneş’ten ortalama uzaklığı 108 milyon kilometre olan bir yörüngede dolanır. Yılın belirli dönemlerinde güneş doğmadan hemen önce yada battıktan sonra çıplak gözle rahatlıkla görülür. Pek çok kimse ona Sabah yada Akşam yıldızı der. Yörüngesinde dolanırken Dünya’ya en yakın konuma geldiğinde Güneş ve Ay’dan sonra gökyüzündeki en parlak cisimdir .Işığı bazen gölgeler oluşturabilir. Dünyanın en güçlü teleskobuyla bile Venüs’ün üzerinde yüzey şekilleri görülemez. Bunun nedeni gezegenin yüzeyinin çok kalın bir atmosfer tabakası ile kaplı olmasıdır. Büyük bir kısmını karbon dioksitin oluşturduğu bu atmosfer öylesine yoğundur ki gezegenin yüzeyini büyük bir kuvvetle bastırır. Atmosferi nefes almaya uygun olmadığından, atmosferin çok yüksek basıncı nedeniyle ezilebileceğinden ve gökyüzünden yağan sülfürik asitten yanabileceğinden ,büyük olasılıkla hiçbir insan Venüs’ün yüzeyine ayak basamayacaktır . Venüs’ün parlaklığının nedeni de atmosferidir. Bulutlar dev bir ayna gibi davranarak Güneş’in parlak ışıklarını gerisin geriye uzaya yansıtır. Her ne kadar Güneş’e Merkür’den daha uzaksa da, Venüs daha sıcaktır. Bunun nedeni de ısının, bulutlarda tutulması sonucunda tıpkı serada olduğu gibi, sıcaklığın yükselmesidir. Bu nedenle bu etkiye sera etkisi adı verilir.

Bilim adamları, insan yapısı gazların atmosfere karışarak aynı etkiyi Dünya’da da oluşturacağında endişe ediyorlar. Venüs çok yavaş döner. Hatta kendi çevresinde dönmesi (243 gün), Güneş çevresinde dolanmasından (224 gün) uzun sürer. Bu nedenle bir Venüs günü, bir Venüs yılından daha uzundur. Venüs yalnızca yavaş dönmekle kalmaz, aynı zamanda Dünyamız ve diğer gezegenlerin dönüş yönüne ters yönde döner. Eğer Venüs’te olsaydınız Güneş’in batıdan doğup doğudan battığını ve gökyüzünde çok yavaş ilerlediğini görecektiniz. Venüs’ün lav kaplı yüzeyinde çok sayıda bulunan kraterler diğer gezegenlerdekinden farklı görünür. Venüs ‘ün çok yoğun olan atmosferi, gezegene çarpan cisimlerin hızını azalttığı için, bu cisimler yüzeye daha düşük hızlarla çarpar ve daha alçak duvarlı kraterler oluşturular.

Haberler

20.02.2014 18:29

İletişim